Ανδρέας Παπανδρέου. Ηγέτης για πάντα

620

Μιχάλης Γουβαλάρης

Μέλος Νεολαίας ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ 

Με αφορμή την 3η  Σεπτέμβρη και τα 45 χρόνια από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ που ήταν γόνιμα χρόνια για την Ελλάδα.

Διότι η Ελλάδα βρέθηκε στις 25 πλουσιότερες χώρες του κόσμου και στον πυρήνα της Ευρώπης ωστόσο υπήρξαν και υπάρχουν ευθύνες του πολιτικού συστήματος, και προφανώς μερίδιο που αναλογεί και στους πολίτες για τις επιλογές που έκαναν. Η αλήθεια πληγώνει, αλλά και απελευθερώνει. Η νηφάλια συζήτηση για αυτήν την πρώτη μετά τον πόλεμο ειρηνική, δημοκρατική και εποικοδομητική περίοδο. Όπως και η ψύχραιμη προσέγγιση όλων των επιμέρους κεφαλαίων της, αν επιθυμούμε να πορευτούμε στο μέλλον όπως αξίζει στους Έλληνες και όχι όπως βολεύει ορισμένους.

Ο Ανδρέας και το ΠΑΣΟΚ, έγραψαν ιστορία. Την ιστορία του τόπου από τη Μεταπολίτευση και μετά. Άλλαξαν τη μοίρα του τόπου. Έγραψαν γραμμή-γραμμή το κεφάλαιο μιας ολόκληρης εποχής.

Ο Πολιτικός των μεγάλων οραμάτων, των ανοιχτών οριζόντων, των λυτρωτικών υπερβάσεων και των δημιουργικών έργων δεν είναι πια κοντά μας.  Όμως υπάρχει παντού και ζει μέσα μας γιατί οι ιδέες και το δημιουργικό του έργο έχουν διαχρονική αξία, διαχρονική δικαίωση. Γιατί η αναλυτική του σκέψη, οι ρηξικέλευθες προτάσεις και οι αναζητήσεις του, οι βασικές επιλογές και προτεραιότητές του ήταν πάντα μπροστά από την εποχή τους.  Γι’ αυτό μπορούσαν κάθε φορά να συγκινούν, να συνεγείρουν και να δονούν τις Λαϊκές Δυνάμεις και κυρίως τις Νέες Γενιές.  Η μεγάλη πλειοψηφία του Ελληνικού Λαού, εκατομμύρια Έλληνες Πολίτες, άνδρες, γυναίκες και νέοι αγάπησαν και πίστεψαν το δικό τους ΑΝΔΡΕΑ. Ταυτίστηκαν μαζί του γιατί ένιωσαν στο πρόσωπό του και στο λόγο του απελευθέρωση και ανάταση, αξιοπρέπεια και υπερηφάνεια, ευαισθησία και φροντίδα, προστασία και ανθρωπιά. Γιατί ένιωσαν στο δικό του πρόσωπο το δικό τους πρόσωπο, στη δική του φωνή τη δική τους φωνή, στη δική του επαγγελία και πράξη τον δικό τους πόθο, τον δικό τους καημό, τη δική τους προσδοκία και ελπίδα. Γιατί έζησαν καλύτερες μέρες με ελευθερίες και δικαιώματα, με Δημοκρατία, Ανάπτυξη και Ευημερία, με Ασφάλεια και Ειρήνη, με Δικαιοσύνη και Αλληλεγγύη. Γιατί ένιωθαν σίγουροι για τη νέα εποχή, για τους νέους ορίζοντες και για τους νέους δρόμους της Ελλάδας μέσα στην Ευρώπη των Λαών και μέσα σε ένα ειρηνικό και πιο δίκαιο κόσμο.
Ζει και θα Ζει για πάντα με όλα όσα επαγγέλθηκε, συμβόλισε και δημιούργησε στις σκέψεις, στις καρδιές, στις μνήμες, στα όνειρα, στις αφηγήσεις, στις αξιολογήσεις και στα συναισθήματα του Ελληνικού λαού και του κάθε Έλληνα ξεχωριστά. Ο κάθε Έλληνας, η κάθε μία Ελληνίδα έχει τα δικά του βιώματα, τη δική του θύμηση, τους δικούς του μύθους και τις δικές του αλήθειες, για τον δικό του ΑΝΔΡΕΑ, για τον ανθρώπινο, τον γήινο, τον οικείο, τον ανοιχτό και συναισθηματικό Μεγάλο Πολιτικό, με την ευγένειά του, με την έμφυτη λαϊκότητά του, με τις αυθεντικές του εκφράσεις.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου ως πρωταγωνιστής και εκφραστής μιας πανεθνικής αναζήτησης και επιτυχημένης πανεθνικής προσπάθειας, ο ηγέτης με τη διεθνή ακτινοβολία και το διεθνές κύρος, αρκετά χρόνια δεν είναι πια μαζί μας. Όμως υπάρχει παντού και ζει μέσα μας, γιατί τα προτάγματα, οι πρωτοβουλίες και οι πράξεις του, για μια Σύγχρονη, Ανεξάρτητη, Κυρίαρχη και Εθνικά περήφανη Ελλάδα με ισχυρή φωνή, με ξεχωριστή ταυτότητα, με ανάπτυξη και ευημερία, μέσα σε μια Ενωμένη Δημοκρατική και Προοδευτική Ευρώπη, μέσα σε ένα κόσμο πιο δίκαιο, με ειρήνη, ασφάλεια και συνεργασία, αποτελούν πια κοινό τόπο όλων και μονοσήμαντες στρατηγικές επιλογές για όλους. Ο Ανδρέας είχε μια σπάνια ικανότητα και οξυδέρκεια για την ανάλυση και τη σύνθεση των δεδομένων, των δυναμικών, των αντιφάσεων, των ρωγμών, των ορίων και των προοπτικών στη διεθνή σκηνή.
Ο αφυπνισμένος, ο μαχόμενος και ο δημιουργικός πολιτικός, με το ασίγαστο αγωνιστικό πάθος του για τη Δημοκρατία, τη Λαϊκή Κυριαρχία, την Αποκέντρωση και τη λαϊκή συμμετοχή, με την αταλάντευτη πίστη του στην Ανάπτυξη, στις Κοινωνικές Αλλαγές και στις Μεταρρυθμίσεις, στο Κοινωνικό Κράτος, στο Κράτος Πρόνοιας και στις αρχές του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού με Ανθρώπινο Πρόσωπο, δεν είναι πια μαζί μας. Όμως υπάρχει παντού και ζει μέσα μας, γιατί αυτό το πάθος του, αυτός ο πόθος του και αυτή η πίστη του, έχει γίνει πια πόθος και πίστη της συντριπτικής πλειοψηφίας του Ελληνικού λαού για μια ισόρροπη Ανάπτυξη για όλους, για μια Δημοκρατία με ελευθερίες και δικαιώματα και συμμετοχή των Πολιτών, για μια ανοιχτή και σύγχρονη κοινωνία με Αλληλεγγύη, με Δικαιοσύνη και Ανθρωπιά. Ο Ανδρέας υπάρχει παντού γιατί με τις αναπτυξιακές πολιτικές του μείωσε δραστικά τις κοινωνικές και τις περιφερειακές ανισότητες. Κατοχύρωσε ίσες ευκαιρίες και ουσιαστικές δυνατότητες για όλους τους Έλληνες και τις Ελληνίδες. Γιατί προχώρησε στην αναδιανομή του πλούτου και της ευημερίας. Γιατί έφερε τους «Μη Προνομιούχους», τους αδύναμους, τους απόμαχους της ζωής, τους αδικημένους, τους κατατρεγμένους, τους αποκλεισμένους και τους «εκτός των τειχών» Έλληνες στο προσκήνιο, ως συμμέτοχους και συνδημιουργούς μιας νέας εποχής. Ο Ανδρέας υπάρχει παντού γιατί έφερε στο προσκήνιο την ξεχασμένη Ελλάδα της Περιφέρειας και της Υπαίθρου, τις υποβαθμισμένες και τις ανοχύρωτες περιοχές των αστικών κέντρων μαζί με τους κατοίκους τους, τους Αγρότες και τους Εργαζόμενους, τους Μισθωτούς, τους Επιστήμονες, τους Μικρομεσαίους, τους ανθρώπους του μόχθου, της εργασίας και της δημιουργίας. Γιατί έδωσε νέο περιεχόμενο και νέες διαστάσεις στη Βιώσιμη Ανάπτυξη και στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής παντού, σε κάθε γωνιά της χώρας. Υπάρχει παντού γιατί διασφάλισε την ουσιαστική πρόσβαση και τις ίσες ευκαιρίες για όλους τους Έλληνες και κυρίως για τις Γυναίκες και τους Νέους στη μόρφωση, την Εκπαίδευση και τη δουλειά. Γιατί κατοχύρωσε την Κοινωνική Ειρήνη μέσα από το Δημοκρατικό Διάλογο των Κοινωνικών Εταίρων, μέσα από τη συμμετοχή των Εργαζομένων, μέσα από την ενίσχυση ενός σύγχρονου πνεύματος «για το Επιχειρείν και το Δημιουργείν», την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη. Τη δίκαιη κατανομή και τις γενναίες εισοδηματικές ενισχύσεις των Εργαζομένων, μέσα από την κατοχύρωση ενός κοινωνικού κράτους και μιας κοινωνίας αλληλεγγύης και ανθρωπιάς με την ουσιαστική προστασία των Ανέργων, των Γυναικών, των Πολυτέκνων και των Ατόμων με Αναπηρία. Ο Ανδρέας υπάρχει παντού και ζει μέσα μας, γιατί πίστεψε βαθιά ότι οι Έλληνες μπορούν να δημιουργήσουν και αξίζουν να ζήσουν ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ σε μια Νέα Ελλάδα, με Ισονομία, με Ισοπολιτεία, με Ελευθερίες και Δικαιώματα για όλους τους Έλληνες, σε μια ανοιχτή δημοκρατική διακυβέρνηση ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.
Δεσμούς βαθιάς εκτίμησης και εμπιστοσύνης, δεσμούς πολιτικούς, συναισθηματικούς, ψυχικούς με όλες τις Γενιές των Ελλήνων, με εκατομμύρια πολίτες. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι σε όλες τις Δημοσκοπήσεις, που οι πολίτες κρίνουν και συγκρίνουν όλους τους Πρωθυπουργούς της Μεταπολίτευσης, ο Ανδρέας έχει μια σαφέστατη υπεροχή παντού. Σε ορισμένους κρίσιμους τομείς, όπως, π.χ., στην εξωτερική πολιτική και ασφάλεια, στην ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη, στο Κράτος Πρόνοιας και την Κοινωνική Αλληλεγγύη, στην Αποκέντρωση και τη λαϊκή συμμετοχή, στην ομοψυχία και τη συμφιλίωση, η υπεροχή του είναι συντριπτική.
Ενδεικτικά αναφέρω ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ το 1982 διεκδίκησαν και πέτυχαν το Ελληνικό Μνημόνιο, που έδωσε διασφαλίσεις, δυνατότητες και πρόσθετους σημαντικούς πόρους στους Αγρότες, στους Μικρομεσαίους και τους Εργαζόμενους. Το 1984, στη Σύνοδο Κορυφής στο Δουβλίνο, ο Ανδρέας Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ, με άσκηση ΒΕΤΟ, διεκδίκησαν και πέτυχαν την καθιέρωση των Ολοκληρωμένων Μεσογειακών Προγραμμάτων για την Οικονομική Ενίσχυση, για την Ανάπτυξη της Ελλάδας και των άλλων Μεσογειακών χωρών. Μετά το 1984, ο Ανδρέας Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ διεκδίκησαν και πέτυχαν τη θεσμοθέτηση των Προγραμμάτων Συνοχής, Σύγκλισης, Εκσυγχρονισμού και Ανάπτυξης της Ελλάδας, όπως αυτά πήραν σάρκα και οστά με τους πόρους του Α΄, Β΄, Γ΄ και Δ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, που δίνουν μια διαχρονική ώθηση στην Ανάπτυξη της Ελλάδας και τη σύγκλισή της με τις άλλες χώρες της Ευρώπης. Μετά το 1993, ο Ανδρέας Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ, ανέλαβαν να διαμορφώσουν και να υλοποιήσουν το Πρόγραμμα Σύγκλισης, που συνέχισε με επιμονή, κλιμάκωση και επιτυχία ο Κώστας Σημίτης μαζί με όλα τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Το 1993 ο Ανδρέας είχε δώσει την κατευθυντήρια και δεσμευτική για όλους γραμμή με τη δραματική δήλωση «… ή θα πρέπει να μειώσουμε δραστικά το Δημόσιο Χρέος ή, διαφορετικά, το Δημόσιο Χρέος θα αφανίσει την Ελλάδα …». Το 1994-1995 κράτησε μια σθεναρή στάση και αντιστάθηκε με θαυμαστή νηφαλιότητα και εμμονή στα τυχοδιωκτικά παιχνίδια των ξένων και ντόπιων κερδοσκόπων, που πίεζαν και απαιτούσαν την υποτίμηση της Δραχμής.
Είναι σκόπιμο και αναγκαίο να υπενθυμίσω σε όλους τους άκριτους κριτές, επικριτές και λιβελογράφους κατά του Ανδρέα Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ την αδιαμφισβήτητη αλήθεια που μεθοδικά αποσιωπούν και προκλητικά κρύβουν. Κατά την περίοδο 1989-1993 η κυβέρνηση της Ν.Δ., με Πρωθυπουργό τον Κώστα Μητσοτάκη, η πιο φαύλη, ανίκανη και φθαρμένη κυβέρνηση που γνώρισε ο τόπος, μαζί με τους μαθητευόμενους «Μάγους του Νεοφιλελευθερισμού» κατάρτισαν δυο Προγράμματα Σύγκλισης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα οποία απέτυχαν παταγωδώς. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ορισμένοι που μιλούν ακόμα και σήμερα για «Χαμένη 10ετία του Ανδρέα Παπανδρέου» ή για «Χαμένη 20ετία του ΠΑΣΟΚ». Όμως η ίδια η πραγματικότητα τους δίνει κάθε μέρα αποστομωτική απάντηση, γιατί με τις θητείες των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ, και επί Ανδρέα Παπανδρέου και επί Κώστα Σημίτη, ανατρέψαμε το «Σύνδρομο της Ψωροκώσταινας». Μοχθήσαμε μαζί με τον Ελληνικό λαό να δημιουργήσουμε μια χώρα σύγχρονη, με ανάπτυξη, με σύγχρονες υποδομές, με ευημερία, με αυτοπεποίθηση, με δημιουργικότητα, με έργα που σηματοδοτούν τη σύγχρονη Ελλάδα του 21ου αιώνα. Αρκεί να αναπολήσει, να θυμηθεί και να συγκρίνει κανείς πώς ήταν η Ελλάδα το 1980 και πώς είναι σήμερα σε κάθε Περιφέρεια, σε κάθε πόλη και συνοικία, σε κάθε νομό και χωριό, σε κάθε τομέα, σε κάθε κοινωνικό, οικονομικό και θεσμικό πεδίο.
Ένας χαρισματικός και Εθνικός ηγέτης καταγράφεται πάντα στην ιστορία γιατί γράφει ιστορία, δεν περνάει ποτέ απαρατήρητος, δεν αφήνει ποτέ και κανέναν αδιάφορο.  Στην Ελλάδα δύο Πολιτικοί Ηγέτες διώχθηκαν με ασίγαστο μένος, παράλογο πάθος και υπέφεραν τα πάνδεινα από στις αντιπάλους τους. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Ανδρέας Παπανδρέου.

Ο διορατικός, ριζοσπάστης και σύγχρονος Πολιτικός, που αρνήθηκε τη θαλπωρή, τη συνέχεια και τη σιγουριά μιας οικογενειακής πολιτικής προίκας, που ίδρυσε στους δύσκολους καιρούς της Δικτατορίας το αντιστασιακό απελευθερωτικό κίνημα του ΠΑΚ, που μετά τη Μεταπολίτευση δημιούργησε με τη Διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη και την αυτοοργάνωσή του ένα λαογέννητο ελπιδοφόρο και νικηφόρο Κίνημα, το ΠΑΣΟΚ, που έδωσε έτσι μια νέα ταυτότητα, με συνοχή, δυναμισμό και θετικούς προσδιορισμούς στη Δημοκρατική Προοδευτική παράταξη, αρκετά χρόνια τώρα δεν είναι πια μαζί μας. Όμως ο Ανδρέας Παπανδρέου υπάρχει παντού και ζει μαζί μας, γιατί η πολιτική κληρονομιά και οι υποθήκες, που μας άφησε ο ιστορικός και διαχρονικός ηγέτης μας για την ενότητα και την προοπτική της δημοκρατικής και προοδευτικής Παράταξης, για την ενότητα, τη συνέχεια, την ανανέωση και την αναγέννηση του ΠΑΣΟΚ του Μέλλοντός μας, έχουν βαρύτατο φορτίο.
Το ΠΑΣΟΚ εκφράζει και συμβολίζει πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις, λαϊκές δυνάμεις, αγωνιστές και πολίτες, που έρχονται από πολύ μακριά και θέλουν να πάνε πολύ μακριά. Το ΠΑΣΟΚ είχε εκφράσει με αυθεντικότητα και αξιοπιστία δυνάμεις που αποτελούν μια υπαρκτή πολιτική και κοινωνική πλειοψηφία. Είχε εκφράσει δυνάμεις που είναι διαχρονικά σηματοδοτημένες με ιδέες, με προτάσεις, με αγώνες, με κατακτήσεις, με νίκες, με ελπίδες και προσδοκίες. Είμαστε αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορικής εξέλιξης της Ελλάδας. Αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορικής πορείας του λαού μας. Αναπόσπαστο κομμάτι της εξέλιξης της δημοκρατίας μας και της κοινωνίας μας. Είμαστε η συνέχεια μιας Δημοκρατικής και Προοδευτικής Παράταξης, που έχει αφήσει θετικά ίχνη, θετικά αποτυπώματα στην πολιτική διαδρομή της Ελλάδας στον 20ο αιώνα. Δικαιωματικά η Παράταξή μας και το Κίνημά μας φιλοδοξούν να έχουν μια καταλυτική, διαρκή και πρωταγωνιστική συμβολή και στο γίγνεσθαι του 21ου αιώνα. Ας πιάσουμε λοιπόν το νήμα της ζωής μας για να ενώσουμε τους αγώνες και τις αγωνίες μας, τα βιώματα και τις αναζητήσεις μας, τις ιδέες και τα οράματά μας, τις προσδοκίες και τις ελπίδες μας.
Όσο για τη σημερινή προοπτική και το μήνυμα της 3ης Σεπτέμβρη oι προοδευτικές δυνάμεις σήμερα, οφείλουν να προχωρήσουν την Αλλαγή και να αναμετρηθούν με το τέρας του πελατειασμού. Που μας κρατά πολιτικά, οικονομικά, ψυχολογικά εξαρτημένους. Όποιο χρώμα, και όποια πολιτική ταμπέλα και αν φέρει. Οτιδήποτε άλλο, είναι κατώτερο των περιστάσεων.Στρατηγικός μας αντίπαλος δεν μπορεί να είναι άλλος από τη Δεξιά και τη συντήρηση.Όσο για την ΕΕ, η συντηρητική Ευρώπη έχει και αυτή μεγάλες ευθύνες. Πώς διαχειρίστηκε την κρίση του 2008, της ευρωζώνης το 2010, των προσφύγων;
Γι’ αυτό σήμερα, το μεγάλο στοίχημα, είναι οι ενεργοί πολίτες να πάρουν στα χέρια τους την υπόθεση της προοδευτικής αλλαγής. Οι προοδευτικοί πολίτες είναι πολλοί. Βρίσκονται σε πολλά μετερίζια. Και αυτές οι δυνάμεις, μαζί με τις δικές μας δυνάμεις, έχουν και την ευθύνη να δώσουν τις επωφελείς για τη χώρα και το χώρο διεξόδους. Κανείς δεν περισσεύει. Υπάρχουν πολίτες, στον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς και του Κέντρου, που αναγνωρίζουν την ανάγκη μιας “τομής”. Αλλά εμείς έχουμε καθήκον να οριοθετήσουμε πολιτικά, το πρόσημο του εγχειρήματος της ΑΛΛΑΓΗΣ. Είναι όμως εθνική ανάγκη να ηττηθούν οι ιδέες και οι πρακτικές της συντήρησης. Και ο διάλογος να γίνει από μια υγιή βάση.

Ο καθένας, ας αναλάβει τις ευθύνες του. Χρειάζεται αλλαγή της χώρας για την οριστική έξοδο από την κρίση. Αλλαγή δομική. ΑΛΛΑΓΗ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ